Prime cost formülü
Prime cost = satılan malın maliyeti (COGS) + toplam personel maliyeti. Prime cost yüzdesi = prime cost ÷ aynı dönemin net satışı × 100. Personel tarafında yalnızca net maaşı değil, rapor kapsamına dahil edilen işveren maliyetlerini de tutarlı ele alın.
Rakamlı örnek
Aylık net satış 1.000.000 TL, satılan mal maliyeti 350.000 TL, toplam personel maliyeti 280.000 TL ise prime cost 630.000 TL ve oran %63 olur. Kira, enerji ve diğer giderler bu toplamın dışında kalır.
Food cost ile farkı
Food cost malzemeye odaklanır. Prime cost buna emek maliyetini ekler. Mutfakta daha fazla hazırlık gerektiren düşük malzeme maliyetli bir menü, işçilik tarafında beklenenden pahalı olabilir.
Dönemleri aynı tutun
Aylık satışla haftalık bordro veya farklı tarihli stok maliyeti karşılaştırmayın. Tüm kalemleri aynı dönem ve aynı şube kapsamından alın.
Oranı nasıl iyileştirirsiniz?
Önce veri kalitesini kontrol edin. Reçete ve stok sapmasını azaltın, vardiyayı talep yoğunluğuna göre planlayın, yüksek emek gerektiren ürünleri ve yoğun saatleri ayrı inceleyin.
Tek sayıya bakmayın
Düşük prime cost, müşteri deneyimi veya ürün kalitesi kötüleşiyorsa iyi sonuç değildir. Satış hacmi, servis süresi ve müşteri geri bildirimini birlikte izleyin.
Sık sorulan sorular
Prime cost hangi giderleri içerir?
Satılan malın maliyetini ve tanımladığınız kapsamda toplam personel maliyetini içerir.
Kira prime cost içinde midir?
Hayır. Kira genellikle prime cost dışında ayrı işletme gideri olarak izlenir.
Prime cost yüzdesi kaç olmalı?
Tek bir evrensel hedef yoktur; işletme modeli, fiyat, ürün karması ve hizmet biçimine göre değerlendirilir.